Wanneer klinkt je goed als je aan het improviseren bent? Als je speelt hóe het hoort? Als je alle tips & tricks toepast die je geleerd hebt? Als je de juiste ladder op het juiste moment toepast? Improvisatie is ontstaan als een auditieve traditie, een vorm die op gehoor werd geleerd en beoefend. Maar om één of andere reden wordt deze traditie tegenwoordig vaak vervangen door methodes vol regels, theorie en formules. Je leert de ‘correcte noten’, licks, ladders en patterns. Je leert wát je moet spelen op bepaalde momenten. Maar je gehoor en je eigen ideeën spelen hierbij vaak nauwelijks een rol. En artistieke voldoening krijg je er hoogstwaarschijnlijk al helemaal niet van. Vind je dat gek? Denk je dat Miles Davis ooit zei: “things really took off for me when I found that book of jazzscales”?

We zijn zo bezig met het ‘goed’ willen doen, dat onze eigen ideeën en verbeeldingskracht naar de achtergrond verdwijnen. Terwijl het dáár nou juist om gaat: dat je jezelf op een creatieve manier kunt uiten door middel van muzikale improvisatie. Of je dat nou wilt doen op klassieke muziek, Oosterse muziek, flamenco, jazz, dance of welke muziek dan ook. En dat doe je niet door te spelen hóe het hoort, maar door wát je hoort. Binnen in jou zit een wereld vol klanken, gedachtes, gevoelens en verlangens. Je voelt je tot bepaalde muziek aangetrokken, elke nieuwe klank voor jou gaat gepaard met een bepaald gevoel. En wanneer je kiest voor een muzikaal pad waarop je deze elementen stap voor stap ontdekt, en je ideeën leert uiten, haal je hier veel voldoening uit. (Hier heb ik een workshop voor ontwikkeld, lees vooral even door).

In onderstaand filmpje beantwoord jazzpianist Hal Garper de vraag ‘wat moet je oefenen’. Hij heeft het hier tegen jazzstudenten, die al op een hoog niveau spelen en oefenen. Maar veel van zijn aanbevelingen kun je op elk niveau toepassen.

Een hele mooie vind ik deze: je voedt je oren met andermans muziek “not to take external information and internalize it, but to take in external information to bring out internal information”. Met ander woorden, je laat je inspireren door andermans muziek om toegang te krijgen tot jouw wereld vol klanken, gedachtes, gevoelens en verlangens. Want dán hebben we het over muzikale expressie. Je leiddraad hierbij is dat je de muziek speelt die jíj mooi vindt. Of, zoals Hal Garper zegt: “Practise what you like.”

Om je op weg te helpen heb ik een aantal speellijsten (op speelniveau) in Spotify gemaakt, die je in dit blog kunt vinden, inclusief enkele oefensuggesties. Wanneer ook jij de weg naar je muzikale verbeelding wilt vinden, volg dan de workshopreeks Muziek begrijpen met je oren die binnenkort van start gaat.

Wil je graag andere muzikanten ontmoeten en samen (beter) leren improviseren? Wil je graag directe feedback? Doe mee aan één van mijn workshops. Wanneer je je e-mail adres hier achterlaat, ben jij als eerste op de hoogte van nieuwe data.